Δωρεάν
Πρόληψη & Συμβουλευτική
Νέος Άνθρωπος - Πολίτης
Η υπηρεσία δωρεάν Πρόληψης & Συμβουλευτικής σας παρέχει την δυνατότητα να μας γνωρίσετε… και να αντιληφθείτε και να κατανοήσετε καλύτερα τον τρόπο σκέψεως και εργασίας μας διευρύνοντας παράλληλα την γνωστική αντίληψη και το γνωστικό σας πεδίο ούτως ώστε να επιλέξετε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Οι αναρτήσεις δεν αποτελούν –επ’ ουδενί– διαφημιστικό προϊόν και έχουν αναρτηθεί –αποκλειστικά και μόνον– για την ευρύτερη ενημέρωσή των επισκεπτών της ιστοσελίδας!
Μέσα από γεγονότα, εμπειρίες, ιστορικές αναδρομές, αντικειμενικά δεδομένα και συσχετισμούς παρουσιάζονται, αναλύονται και προτείνονται λύσεις σύμφωνες με την αντίληψη, τις απόψεις, τις θέσεις, την πρακτική εφαρμογή και την φιλοσοφική αντίληψη και θεώρηση του l’ Ange Nicolas.
Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό υποείδος του Homo Sapiens (άνθρωπος ο σοφός), το οποίο έχει επιβιώσει και «επικρατήσει» –έτσι νομίζει ο ανόητος και αφελής– στον υπέροχο και φιλόξενο πλανήτη Γη!
Η δίποδη όρθια στάση του ανθρωπίνου σώματος απελευθερώνει τα χέρια και κατέστησε το ανθρώπινο είδος ικανό να κάνει εκτεταμένη (εξελικτικά) χρήση εργαλείων συγκριτικά με τα άλλα ζώα, η οποία σε συνδυασμό με τον ιδιαίτερα ανεπτυγμένο εγκέφαλό του, προσδίδει στον άνθρωπό την ανάλογα ανεπτυγμένη διανοητική ικανότητα.
Εκ φύσεως, οι άνθρωποι (όπως και τα περισσότερα πρωτεύοντα) είναι κοινωνικά όντα και είναι το μοναδικό είδος, το οποίο έχει αναπτύξει συστήματα επικοινωνίας για ανταλλαγή ιδεών, αυτοέκφραση, καθώς και για την πολυεπίπεδη οργάνωσή του σε πολυσύνθετες κοινωνικές δομές, όπως η οικογένεια, οι διάφορες ως μορφή και σύνθεση ομάδες, οι γειτονιές, οι ευρύτερες κοινωνίες και τα έθνη. Έτσι, λόγω της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, θεμελιώνεται η κοινωνία και καθιερώνεται μία μεγάλη ποικιλία αξιών, διαδικασιών και κοινωνικών θεσμών, οι οποίοι δημιουργούν τα θεμέλια της.
Η ανικανοποίητη και άπληστη επιθυμία του ανθρώπου να επεξεργαστεί και να κατανοήσει το περιβάλλον, τον χαρακτηρίζει!
Έτσι, αναζητά απαντήσεις στα διάφορα φαινόμενα μέσω της επιστήμης, της θρησκείας, της μυθολογίας και της φιλοσοφίας. Η έμφυτη φυσική του περιέργεια τον οδηγεί στην κατασκευή, στην ανάπτυξη εξελιγμένων εργαλείων και στην δεξιότητα του να εργάζεται, να ντύνεται και να χρησιμοποιεί κατά το δοκούν και προς το συμφέρον του (όχι όμως προς ουσιαστικό του όφελος) τις αναπτυσσόμενες τεχνολογίες. «Δημιουργεί», παράγει ασύδοτα και καταστρέφει –χωρίς σεβασμό– τον πλανήτη που τον φιλοξενεί και του παρέχει τα πάντα!
Η φυσική παρουσία του είναι συνήθως αντιστρόφως ανάλογη σε σχέση με την διανοητική του ικανότητα και λειτουργία και αυτή η κραχτή αντίθεση τον ακολουθεί, τον διαμορφώνει και τον χαρακτηρίζει!
Ανατομία του ανθρωπίνου σώματος
Ανατομικά οι άνθρωποι διαφέρουν, λίγο έως πολύ, μεταξύ τους και αυτό εξαρτάται από τους εξής παράγοντες:
- Γονίδια (καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το χρώμα του δέρματος, των μαλλιών, τον οφθαλμών, το μέγεθος του σώματος, το οποίο διαμορφώνεται και από δευτερογενείς παράγοντες όπως η άσκηση, η διατροφή, η οικονομία, η φυσική κίνηση).
- Ύψος (ο μέσος όρος ύψους των ανθρώπων είναι από 150 -180 εκατοστά και διαφέρει από τόπο σε τόπο και από φυλή σε φυλή).
- Βάρος (μεσοσταθμικά η μέση ανθρώπινη μάζα είναι για τους άνδρες 75-85 κιλά, για τις γυναίκες 53-67 κιλά και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως η αποδοχή, η γενετική προδιάθεση, η ψυχολογία, ο τρόπος ζωής, οι συνθήκες διαβίωσης κ.λπ.).
- Τόπο διαμονής (λόγω κλιματολογικών συνθηκών ή τοπικών φυλετικών χαρακτηριστικών).
- Ημερομηνία γέννησης (π.χ. διαφορετικές οργανικές, ορμονικές ή άλλες διαταραχές/προβλήματα παρουσιάζει ένας άνθρωπος που έχει γεννηθεί Ιανουάριο από έναν που έχει γεννηθεί Ιούνιο –είναι καθαρά προσωπική άποψη του Nicolas L’ange).
Προσδόκιμο ζωής
Το προσδόκιμο ζωής των ανθρώπων εξαρτάται από την γεωγραφική περιοχή, την οικονομία και τον πολιτισμό. Το μέσο προσδόκιμο ζωής ανέρχεται στα 73 έτη (μεσοσταθμικά για άνδρες και γυναίκες, με τις γυναίκες να ζουν περισσότερο από 2-6 έτη).
Σύστημα οργάνων
Σύστημα οργάνων ή βιολογικό σύστημα είναι μία ομάδα οργάνων ή οποία συνεργάζεται αρμονικά για την εκτέλεση μίας συγκεκριμένης λειτουργίας και το ανθρώπινο σώμα, ως οργανισμός, αποτελεί προϊόν σύνθεσης μίας τέτοιας ομάδας οργάνων.
Στο ανθρώπινο σώμα διακρίνουμε τα κάτωθι συστήματα οργάνων, τα οποία στο gallbladderliver.com αντιμετωπίζουμε ολιστικά και συνολικά:
- Αναπνευστικό σύστημα.
- Κυκλοφορικό ή καρδιαγγειακό σύστημα.
- Νευρικό σύστημα.
- Πεπτικό σύστημα.
- Σύστημα αισθητήριων οργάνων.
- Σύστημα ενδοκρινών αδένων.
- Λεμφικό σύστημα.
- Ουροποιητικό σύστημα.
- Ερειστικό σύστημα.
- Αναπαραγωγικό σύστημα.
- Μυϊκό σύστημα.
- Καλυπτήριο σύστημα.
Ανθρώπινη ψυχολογία
Το σημαντικότερο τμήμα του κεντρικού νευρικού συστήματος του ανθρώπου, το οποίο ελέγχει το περιφερειακό νευρικό σύστημα, είναι ο εγκέφαλος. Ο εγκέφαλος ελέγχει τις αυτόνομες διαδικασίες (αναπνοή, πέψη) και είναι το κέντρο των πιο περίπλοκων διαδικασιών (αφηρημένες ιδέες, λογική, σκέψη). Αυτοί λοιπόν οι νοητικοί μηχανισμοί συνιστούν το μυαλό.
Ο ανθρώπινος τώρα εγκέφαλος, αντιλαμβάνεται ό,τι συμβαίνει τριγύρω του και κατ’ επέκτασιν όλο τον εξωτερικό κόσμο μέσω των αισθήσεων. Κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του, μοναδικά-ξεχωριστά, βιώματα και επηρεάζεται από τις προσωπικές του εμπειρίες. Έχει συνείδηση και μυαλό, το οποίο αντιστοιχεί στην διανοητική διαδικασία της σκέψης! Είναι ευαίσθητος και έχει σοφία· ικανότητες που του δίνουν την δυνατότητα να αντιλαμβάνεται την σχέση μεταξύ του εαυτού του και του περιβάλλοντός του. Το μυαλό δοκιμάζει ή κατασκευάζει τον εξωτερικό κόσμο στον βαθμό που αυτό θέλει ή εμείς του επιτρέπουμε και είναι ένα ζήτημα, το οποίο θα αναλυθεί περαιτέρω στις επόμενες αναρτήσεις…
Κάθε νέος άνθρωπος λογίζεται ως πολίτης σε μία ευνομούμενη χώρα.
Ετυμολογικά πολίτης ονομάζεται ο άνθρωπος που είναι μόνιμος κάτοικος ενός κράτους, ο οποίος δικαιούται και κατέχει πλήρη πολιτικά δικαιώματα.
Στην καθομιλουμένη η λέξη πολίτης χρησιμοποιείται (κακώς) ως ιδιότητα σε αντιδιαστολή εκείνου που ανεχόμαστε ή αποδεχόμαστε ποικιλοτρόπως (π.χ. ασυναίσθητα, με πλάγιους τρόπους, με την βία κ.λπ.) να διαθέτει κάποια ή οποιαδήποτε… μορφή εξουσίας (π.χ. «άρχοντας», «αφέντης»).
Ας πάρουμε ως παράδειγμα την λάθος φράση «είναι απλός πολίτης».
Γιατί απλός; Δεν πρέπει να υπάρχει διαχωρισμός της έννοιας και της λέξης πολίτης διότι η φράση υποδηλώνει άμεσα ότι ο αποκτών ή ο έχων την εξουσίαν έχει αυτομάτως και επί του πρακτέου περισσότερα δικαιώματα. Άρα, είναι και ανώτερος από τον πολίτη –με ό,τι συνεπάγεται αυτό…
Σας προτρέπω να μην κάνετε ΠΟΤΕ αυτό το λάθος και να μην πέφτετε ΠΟΤΕ σε αυτήν την παγίδα!
Όλοι είμαστε πολίτες αυτού του κόσμου με ίσα δικαιώματα και ίσες υποχρεώσεις και οι αποκτώντες, οι έχοντες ή οι κατέχοντες εξουσίαν είναι οι φορείς που οφείλουν και υποχρεούνται να εργάζονται και να υπηρετούν το συμφέρον ολοκλήρου του κοινωνικού συνόλου, το κοινό καλό!
Θα προσεγγίσουμε τον άνθρωπο «ως υποκείμενο» (όχι «ως αντικείμενο») επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας στον υποκειμενικό τρόπο με τον οποίο το άτομο προσλαμβάνει τον εαυτό του και τους άλλους διότι ο πυρήνας της ανθρώπινης φύσης είναι στην βάση του θετικός και η προσέγγιση της ανθρώπινης συμπεριφοράς –ως προς τον τρόπο– χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά λογική. Είναι ένας οργανισμός/προσωπικότητα τον οποίο –κατά βάση– μπορούμε να εμπιστευθούμε…
Προσεγγίζοντας (θεωρητικά) την ανθρώπινη προσωπικότητα αναγνωρίζουμε ως θεμελιώδη τάση του ανθρώπινου οργανισμού την προσπάθεια του για βελτίωση με απώτερο σκοπό την αυτοπραγμάτωση (αποτελεί δε και το μοναδικό κίνητρο στην ανθρώπινη φύση). Έτσι, το άτομο, δεν αντιδρά παθητικά στο περιβάλλον αλλά εξελίσσεται με γνώμονα, κινητήριο δύναμη και σκοπό την τάση του να διατηρήσει και να επεκτείνει την εμπειρία του, να πραγματωθεί. Η τάση αυτή είναι έμφυτη και αν και μπορεί να καταπιεστεί, δεν δύναται να καταστραφεί χωρίς την καταστροφή του οργανισμού. Την τάση αυτή την έχει ο οργανισμός στο σύνολο του, ενώ δεν την έχουν μεμονωμένα μέρη αυτού (πχ. ο εαυτός). Μπορούμε να το περιγράψουμε αυτό σαν μια βιολογική πίεση για να ολοκληρωθεί το γενετικό σχέδιο δράσης. Ο κάθε άνθρωπος έχει την θεμελιώδη εντολή να εξελίξει το δυναμικό του.
Το φαινομενολογικό περιβάλλον, που ζει ένα άτομο, περιλαμβάνει οτιδήποτε συμβαίνει γύρω και μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό σε μια δεδομένη στιγμή και το οποίο μπορεί να γίνει προσιτό στην συνείδηση. Όλο αυτό το σύστημα των αντιλήψεων, των εμπειριών και του νοήματος που δίδεται σε αυτές, αποτελεί το φαινομενολογικό πεδίο του ατόμου. Προχωρώντας η ανάπτυξη… ένα κομμάτι αυτού του πεδίου διαφοροποιείται και σχηματίζει τον εαυτό του ατόμου. Ο εαυτός, συντίθεται προοδευτικά, διαμέσου των συνδιαλλαγών με τα σημαντικά πρόσωπα του περιβάλλοντος. Το άτομο, σταδιακά, διαμορφώνει ένα οργανωμένο και σταθερό σύστημα αντίληψης του εαυτού και παρόλο που αλλάζει… η αυτοαντίληψη του διατηρείται.
Η τάση αυτοπραγμάτωσης είναι μία ευδιάκριτη ψυχολογική μορφή της τάσης πραγμάτωσης που σχετίζεται με την έννοια του εαυτού. Ο κάθε οργανισμός καθώς αναπτύσσεται, διαφοροποιείται, συμβολοποιεί ένα κομμάτι της πραγματικότητας του ως εαυτός. Το εξωτερικό περιβάλλον ασκεί μεγάλη και σημαντική επίδραση στον εαυτό. Οι αξιολογήσεις του εξωτερικού περιβάλλοντος προσδίδουν στον εαυτό ιδιότητες και χαρακτηριστικά. Ο οργανισμός αξιολογεί κάθε νέα εμπειρία για το κατά πόσο ταιριάζει ή όχι στον εαυτό. Έτσι, απορρίπτει κάθε εμπειρία που είναι πέρα από εκείνα τα χαρακτηριστικά που αξιολογεί ως εαυτό, επιλέγει και ενσωματώνει αυτά τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος που φαίνεται να ταιριάζουν με την εικόνα που έχει για τον εαυτό και τον χαρακτήρα του. Πολλές φορές οι ανάγκες που έχει ο οργανισμικός εαυτός βρίσκονται σε αντίθεση με τις ανάγκες της αυτοεικόνας. Όταν δε, η τάση αυτοπραγμάτωσης έρχεται σε αντίθεση με την τάση πραγμάτωσης, τότε δημιουργείται το φαινόμενο της ασυμβατότητας, το οποίο εάν παραταθεί… αποτελεί αιτία ψυχοπαθολογικών καταστάσεων και προβλημάτων.
Οι έννοιες του εαυτού και της τάσης αυτοπραγμάτωσης φαίνεται να είναι δευτερεύουσες ανάγκες που αναπτύσσονται κατά την παιδική ηλικία. Η ανάγκη για αποδοχή από τους «σημαντικούς άλλους» και η ανάγκη για θετική αποδοχή του εαυτού, αποτελούν την εκδοχή εσωτερίκευσης όλων των παραπάνω και φαίνεται να οδηγούν σε εκείνες τις συμπεριφορές που είναι συνεπείς με την έννοια του εαυτού ενός ατόμου.
Όταν οι «σημαντικοί άλλοι» στην ζωή ενός ανθρώπου (π.χ. γονείς), προβάλουν θετική αποδοχή μόνον κάτω από συγκεκριμένους όρους, παρά άνευ όρων, τότε το άτομο βάλλει κατά του εαυτού του και εσωτερικεύει αυτές τις αξίες κάνοντας τες δικές του. Έτσι, «παίρνει» τους όρους αξίας. Βασίζεται πια σε αυτά τα δεδομένα αξίας παρά στην οργανισμική διαδικασία εξέλιξης. Αυτοί οι όροι αξίας «ενοχλούν» την οργανισμική διαδικασία εξέλιξης η οποία είναι μια ρευστή, ευμετάβλητη και συνεχής διαδικασία όπου οι εμπειρίες ενσωματώνονται και συμβολοποιούνται με ακρίβεια με σκοπό την μέγιστη ενίσχυση του οργανισμού και του εαυτού. Η ανάγκη για θετική αποδοχή οδηγεί σε μια επιλεκτική αντίληψη της εμπειρίας υπό την επίδραση των όρων αξίας που τώρα πια υφίστανται. Η ασυμφωνία ανάμεσα στην πρόσληψη του εαυτού και στην οργανισμική εξέλιξη οδηγεί σε άγχος, σύγχυση και δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά.
Ιδανικός εαυτός είναι η αντίληψη της πραγματικότητας που το άτομο θα ήθελε ή θέλει να διαμορφώσει. Συγκεντρώνει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται δυνητικά με τον εαυτό και βρίσκονται ιδιαίτερα υψηλά στην κλίμακα αξιολόγησης του ατόμου.
Όσο οι όροι αξίας που βάζουν οι άλλοι για την προσφορά της πολυπόθητης αποδοχής και θετικής αναγνώρισης γίνονται πιο άκαμπτοι και απαιτητικοί, τόσο το άτομο κινδυνεύει να χάσει την κατεύθυνση που του προσφέρει το οργανισμικό αξιολογητικό του σύστημα και αντ’ αυτού κατευθύνεται από τους όρους αξίας και την αξιολόγηση των άλλων. Το κομμάτι του ατόμου που λειτουργεί με βάση τις επιταγές της οργανισμικής διαδικασίας εξέλιξης, αποτελεί τον πραγματικό εαυτό.
Το άτομο, φαίνεται να συμπεριφέρεται με κίνητρα και άμυνες που διαμορφώνονται ανάλογα με το πώς αντιλαμβάνεται τον εαυτό του σε σχέση με τις εμπειρίες που βιώνει και σε συνάρτηση με αυτό που θα ήθελε να είναι. Η σύγκρουση ανάμεσα στον ιδανικό και τον πραγματικό εαυτό, αποτελεί πηγή άγχους και πόνου και φέρνει στην επιφάνεια τους μηχανισμούς άμυνας (προκειμένου οι προσλαμβανόμενες εμπειρίες να γίνουν λιγότερο απειλητικές) και δυνητικά οδηγεί σε ψυχοπαθολογικές συμπεριφορές.
Θεωρητικά, το άτομο, μπορεί να αποφύγει όλα τα παραπάνω, όταν αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του και είναι δημιουργικό σαν φυσική απόρροια της τάσης πραγμάτωσης που το κατευθύνει, είναι ανοιχτό στην εμπειρία, εμπιστεύεται την οργανισμική διεργασία αξιολόγησης και την τάση πραγμάτωσης, ζει στην αντικειμενική πραγματικότητα (εδώ και τώρα) κατευθυνόμενο μέσα από μία συνεχιζόμενη διαδικασία (όχι μία στατική κατάσταση ζωής ή έναν προορισμό/στόχο) προς το εὖ ζῆν!
Για την πλειοψηφία των ανθρώπων, οι οποίοι δεν είχαν μια ιδανική παιδική ζωή (με άνευ όρων αποδοχή), υπάρχει η ελπίδα για αλλαγή και ανάπτυξη μέσα από τις διαδικασίες ψυχολογικής ωριμότητας που εφαρμόζονται στην προληπτική ή θεραπευτική διαδικασία, όπου ο στόχος είναι να επιτευχθεί η συμφωνία μεταξύ εαυτού και εμπειρίας, να αποκατασταθεί η οργανισμική διαδικασία αξιολόγησης και να επιλυθούν οι προερχόμενες από τους όρους αξίας συγκρούσεις. Η προσωπικότητα του ατόμου μπορεί να αλλάξει… και αυτό αποτελεί ένα αναγκαίο κομμάτι της ανάπτυξης, εξέλιξης, ωρίμανσης. Αναγκαία και βασική προϋπόθεση για την πραγμάτωση αυτής της αλλαγής είναι η αποδοχή του εαυτού του (αυταποδοχή).
Μπορούμε άραγε να μιλήσουμε για ευφυΐα όταν οι ειδικοί προσπαθούν ακόμη να την ορίσουν -120 περίπου χρόνια από την δημιουργία των πρώτων τεστ νοημοσύνης; H νοημοσύνη είναι μία τόσο αφηρημένη και ευρεία έννοια, που σε καμία περίπτωση δεν εξαντλείται στην ικανότητα μας να λύνουμε με επιτυχία γρίφους/προβλήματα ή να κάνουμε εύκολα και γρήγορα αριθμητικές πράξεις.
Tα «συστατικά» της νοημοσύνης
Είτε η νοημοσύνη είναι «μία», η οποία μας επιτρέπει να λύνουμε οποιοδήποτε πρόβλημα ανεξαρτήτως της φύσης του (Charles Spearman/ψυχολόγος/g/general intelligence: γενική νοημοσύνη, ο Spearman πρότεινε την έννοια του g βασιζόμενος στην παρατήρηση ότι όσοι πάνε καλά σε ένα είδος νοητικού τεστ τείνουν να αποδίδουν εξίσου καλά και σε άλλου τύπου νοητικές δοκιμασίες), είτε είναι συνδυασμός διαφορετικών ικανοτήτων, όπως η κατανόηση και ο χειρισμός του λόγου, η ικανότητα γρήγορης επεξεργασίας των πληροφοριών και επίλυσης προβλημάτων με βάση τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις, ο προσανατολισμός στον χώρο, το εύρος της μνήμης, η ικανότητα επίλυσης απλών αριθμητικών προβλημάτων, είναι –επί της ουσίας– οι δύο όψεις του ιδίου νομίσματος.
Tα βασικά «συστατικά» της νοημοσύνης είναι η:
• Αφαιρετική σκέψη.
• Δυνατότητα χρήσης των βιωμάτων και των εμπειριών για την εκμάθηση και κατανόηση νέων πραγμάτων.
• Διορατικότητα στην επίλυση των προβλημάτων.
• Εκμετάλλευση των ικανοτήτων μας για την επίτευξη του επιθυμητού στόχου.
• Ικανότητα προσαρμογής στο περιβάλλον.
• Ικανότητα προσαρμογής σε νέες, αλλά και εν τέλει και σε όλες τις καταστάσεις.
Ευφυΐα & Νοημοσύνη
Για να μετρηθεί, κατά προσέγγιση, η ευφυΐα ενός ατόμου σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό δημιουργήθηκε ο Δείκτης Νοημοσύνης (Intelligence Quotient, I.Q.). Μέσω μεθόδων, οι οποίες περιλαμβάνουν συνήθως τεστ με ερωτήσεις ή διαδικασίες με καθορισμένα αντικείμενα, μετριέται επιστημονικά το I.Q. κάθε ατόμου.
Πριν την ανακάλυψη των tests νοημοσύνης, οι έννοιες ευφυΐα και νοημοσύνη δεν διακρίνονταν.
Σύμφωνα λοιπόν με τους ειδικούς η μέση απόδοση ενός ανθρώπου στα tests νοημοσύνης κυμαίνεται μεταξύ 80-120 βαθμούς και μόνον 2 στους 100 ανθρώπους μπορούν να χαρακτηριστούν ως ευφυείς (δηλαδή 120+… βαθμούς).
H απόδοση στα tests νοημοσύνης δεν είναι το μοναδικό κριτήριο της ευφυΐας ενός ανθρώπου. H ευφυΐα προσδιορίζεται από πολλές και ποικίλες ικανότητες, τις οποίες δεν μετρούν τα tests. Ένας ευφυής άνθρωπος διακρίνεται από τους συνομηλίκους του για την οξυδέρκεια, την σύνθετη σκέψη και την ταχύτητα με την οποία επεξεργάζεται τις πληροφορίες. Είναι διορατικός, δεν αρκείται σε κοινότοπες ή στερεότυπες λύσεις και επιλύει με πρωτοτυπία και σοβαρότητά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει, διότι οι περισσότερες σκέψεις του αποδεικνύονται ορθές και χρήσιμες. Tο τελευταίο αυτό δεδομένο είναι πολύ σημαντικό (π.χ. η ευφυΐα ενός μουσικού κρίνεται και από την αποτελεσματικότητα του, δηλαδή από το κατά πόσο με το έργο του εξελίσσει την υπάρχουσα γνώση και προάγει την τέχνη του).
Μπορεί να μην ανήκουμε στην «ελίτ» του 2% των ευφυών ανθρώπων, ωστόσο ο καθένας από εμάς μπορεί να γίνει «ευφυής» σε έναν ή περισσότερους συγκεκριμένους τομείς. Έχει παρατηρηθεί ότι οι περισσότεροι οδηγοί ταξί, οι οποίοι γνωρίζουν άριστα τους δρόμους της πόλης του Λονδίνου, έχουν περισσότερο ανεπτυγμένη μία συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου τους. Αυτό αποδεικνύει ότι η πλαστικότητα του εγκεφάλου είναι τέτοια που του επιτρέπει να αποκτά μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα και «ισχύ» σε ορισμένους τομείς, ανάλογα με την κατάσταση που καλείται να αντιμετωπίσει (ομοίως ένας λέκτωρ πανεπιστημίου θα έχει πιθανώς υψηλή βαθμολογία στις δοκιμασίες που ελέγχουν την ικανότητα του λόγου και ταυτοχρόνως –μελετώντας το αντικείμενο– μπορεί να είναι και καλός μουσικός κ.λπ.).
Νοητικές λειτουργίες και διατροφή
Βάση ερευνών αποδεικνύεται ότι η έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών μπορεί μακροπρόθεσμα να επηρεάσει και τις νοητικές μας λειτουργίες (π.χ. έχει παρατηρηθεί ότι τα παιδιά που έχουν αλλεργία στα δημητριακά όπως η βρώμη, η σίκαλη, το σιτάρι στερούνται μια σημαντική ομάδα τροφίμων και κινδυνεύουν από νοητική στέρηση -εάν δεν ληφθούν εγκαίρως μέτρα ούτως ώστε να έχουν μία ισορροπημένη διατροφή). Έχει διαπιστωθεί ότι τα χαμηλά επίπεδά της βιταμίνης B12 (βρίσκεται κυρίως στα ζωικά τρόφιμα) επηρεάζουν την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος· γεγονός που επιδρά σε ορισμένες νοητικές λειτουργίες –ιδιαίτερα στην μνήμη (δεν έχει διαπιστωθεί ότι η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων μας κάνει πιο έξυπνους). Η σωστή διατροφή, η φυσική άσκηση και γενικότερα ο σωστός τρόπος ζωής βοηθούν στην ισορροπία των νευρομεταβιβαστών που απαρτίζουν το εγκεφαλικό «δίκτυο» (δεν έχει διαπιστωθεί όμως η ευεργετική δράση ορισμένων τροφίμων). Kατά διαστήματα ανακοινώνονται έρευνες οι οποίες ουσιαστικά διαφημίζουν την ευεργετική δράση των λιπαρών ψαριών ή του κόκκινου κρασιού όσον αφορά την προφύλαξη από τη νόσο Alzheimer. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσοι τρώνε λιπαρά ψάρια ή πίνουν κόκκινο κρασί είναι και εξυπνότεροι από τους υπολοίπους.
Το 1983 διατυπώθηκε η θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης (Howard Gardner/ψυχολόγος), σύμφωνα με την οποία η νοημοσύνη κάθε ανθρώπου χωρίζεται σε 9 (τουλάχιστον, κατά Gardner) τομείς, οι οποίοι εδράζουν σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου. Όλα τα είδη είναι σημαντικά και συνεργάζονται, αλλά κάθε άνθρωπος έχει έναν διαφορετικό «χάρτη κατανομής» ευφυΐας και αυτό τον κάνει τόσο διαφορετικό και μοναδικό. Η ευφυΐα μας δεν λογίζεται ως μία παγιωμένη κατάσταση, αλλά αναπτύσσεται και μεταβάλλεται εξελικτικά όσο «εργαζόμαστε» και μαθαίνουμε με αυτήν.
O Gardner είχε ξεχωρίσει (αρχικά) 7 είδη νοημοσύνης και εν συνεχεία πρόσθεσε άλλες 2 φτάνοντας τις 9, στις οποίες λίγο αργότερα προστέθηκε και η συναισθηματική νοημοσύνη, η οποία έτυχε ευρείας αποδοχής. O Gardner υποστήριξε πως η έννοια της νοημοσύνης, όπως παραδοσιακά ορίζεται στα γνωστά I.Q. tests, είναι λανθασμένη. Σύμφωνα με την κοινότητα των ερευνητών της ψυχολογίας η θεωρία του Gardner είναι λάθος και αυτό είναι η γενική θέση στην ψυχολογία της νοημοσύνης (o Gardner έχει πολύ υψηλότερη δημοτικότητα μεταξύ των εκπαιδευτικών και του μέσου ανθρώπου, παρά στην ερευνητική κοινότητα της ψυχολογίας).
⇒ Σε αυτό το σημείο θέλω να προσθέσω μία ακόμη μορφή νοημοσύνης, την βίαιη καταστροφική συμφεροντολογική νοημοσύνη ή νοημοσύνη των ιδιωτών του συμφέροντος, η οποία αποτελεί πνευματικό προϊόν του Nicolas L’ange και βρίσκεται στην διάθεση, στην επιλογή και στην κρίση σας ούτως ώστε να την αποδεχθείτε ή να την απορρίψετε.
1. Λεκτική-γλωσσική νοημοσύνη
Η ικανότητα να χρησιμοποιεί κάποιος καλά την γλώσσα για να εκφραστεί με γραπτό ή προφορικό λόγο (ίσως μακροπρόθεσμα προκύψουν δύο είδη νοημοσύνης από αυτήν), να απομνημονεύει έννοιες και λέξεις, να μαθαίνει γλώσσες, καθώς και να κατανοεί τις λεπτές διαφορές ανάμεσα στην αφήγηση ιστοριών και στις έννοιες. Ρήτορες και πολιτικοί, δικηγόροι και φιλόσοφοι, ποιητές, συγγραφείς και φιλόλογοι, την κατέχουν στον μέγιστο βαθμό. Παραδείγματα ανθρώπων με υψηλό δείκτη γλωσσικής νοημοσύνης: Δημοσθένης, Λυσίας, William Shakespeare, Οδυσσέας Ελύτης.
Χαρακτηρίζει τους δικηγόρους, τους ρήτορες και τους ποιητές.
2. Λογικό-μαθηματική νοημοσύνη
Η ικανότητα αυτή έχει να κάνει με τη λογική και τις μαθηματικές πράξεις. Αυτοί οι άνθρωποι κατανοούν καλύτερα όχι μόνο τους αριθμούς, αλλά και τις σχέσεις ανάμεσα στα φαινόμενα, κοινωνικά, οικονομικά, φυσικά. Έχουν ιδιαίτερες ικανότητες συλλογισμού επάνω στο ειδικό και την αναγωγή του στο γενικό και μπορούν να πειραματίζονται με απόλυτα ελεγχόμενο τρόπο. Ιδιαίτερα χαρισματικοί σε αυτό είναι οι μαθηματικοί και οι επιστήμονες (π.χ. Αρχιμήδης, Isaac Newton).
Η εξέλιξη και η μετάλλαξη τους στην σύγχρονη εποχή θα μπορούσε να τους χαρακτηρίσει και τεχνοκράτες, αφού νοιάζονται μόνον για τους αριθμούς και τον χειρισμό αντικειμένων και συμβόλων, καθώς δεν τους αγγίζουν και δεν ενδιαφέρονται για τα συναισθήματα και τα πάθη, των ανθρώπων και των εθνών.
3. Σωματική-κιναισθητική νοημοσύνη
Η ικανότητα να ελέγχει κάποιος τις σωματικές του κινήσεις και να χειρίζεται αντικείμενα με δεξιοτεχνία. Είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη σε αθλητές, ιατρούς, οικοδόμους, πιλότους, στρατιώτες, χειρουργούς, χορευτές.
Οι ηθοποιοί (όσο και εάν φαίνεται παράδοξο) είναι οι πρωταθλητές της κιναισθητικής νοημοσύνης. Οι «κιναισθητικοί» άνθρωποι είναι, πιθανότατα, οι πιο παρεξηγημένοι. Ως παιδιά, απεχθάνονται το διάβασμα και δεν ανέχονται/αντέχουν ούτε στιγμή να κάθονται στην καρέκλα. Οι μεν δάσκαλοι τους αντιμετωπίζουν ως ανεπίδεκτους, απροσάρμοστους, κακούς μαθητές και ταραξίες και οι δε γονείς τους απογοητεύονται, νομίζουν, πιστεύουν και συνεπικουρούν ότι το παιδί τους μάλλον… «δεν παίρνει τα γράμματα».
Αυτοί οι άνθρωποι εάν αφεθούν σε ανοιχτό χώρο… κανείς δεν μπορεί να τους σταματήσει! Δεν είναι παράξενο ότι κάποιοι από τους πιο διάσημους ηθοποιούς ποτέ δεν τέλειωσαν το σχολείο (π.χ. Hilary Ann Swank, John Christopher «Johnny» Depp, Alfredo James «Al» Pacino, Robert Anthony De Niro).
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της νοημοσύνης είναι οι κρατικές και παρακρατικές ομάδες ασφαλείας (Μ.Α.Τ, Ε.Κ.Α.Μ κ.λπ.), οι φασιστικές νεολαίες και οι Lee Jun-fan (Bruce Lee), Steven Frederick Seagal, Chuck Norris, Jackie Chan. Ξέρουν να χειρίζονται άριστα το σώμα τους και να δέρνουν αλύπητα και οποιονδήποτε βρεθεί μπροστά τους…
4. Μουσική νοημοσύνη
Η ικανότητα κατανόησης ήχων, μουσικής και ρυθμών. Οι άνθρωποι που την έχουν σε υψηλό βαθμό δύναται να ξεχωρίζουν από την παιδική τους ηλικία και συνήθως γίνονται μονομανείς –ίσως όχι άδικα, αφού η μουσική είναι η ύψιστη μορφή ανθρώπινης τέχνης, όπως υποστηρίζουν κάποιοι. Πιο χαρισματικοί είναι οι μουσικοί και οι συνθέτες. Ο Μότσαρτ είναι σίγουρα το απόλυτο παράδειγμα μουσικής μεγαλοφυΐας, αλλά εάν παρατηρήσουμε τα χέρια ενός πιανίστα καθώς παίζει, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι κατέχει και υψηλή κιναισθητική νοημοσύνη. Είναι προφανές δηλαδή, ότι τα είδη νοημοσύνης συνεργάζονται και συνυπάρχουν (π.χ. μουσική/μαθηματικά,
5. Διαπροσωπική νοημοσύνη
Η ικανότητα να καταλαβαίνουμε τους άλλους και να συνεργαζόμαστε μαζί τους. Είναι η νοημοσύνη της ηγεσίας. Να καταλαβαίνεις τους άλλους και να τους ωθείς για να εκφράσουν τον καλύτερο ή τον χειρότερο τους εαυτό (π.χ. Mohandas Karamchand Gandhi, Adolf Hitler). Υψηλή διαπροσωπική νοημοσύνη έχει και ο πωλητής που σε κάνει να αγοράσεις ό,τι εκείνος θέλει, καθώς και ο δάσκαλος που καταφέρνει να διαμορφώσει προσωπικότητες.
Ιδιαίτερα χρήσιμη ιδιότητα για πολιτικούς, δασκάλους, ιατρούς, ηγέτες και πωλητές.
6. Ενδοπροσωπική νοημοσύνη
Είναι η ικανότητα του να κατανοήσουμε τον «εσωτερικό» μας κόσμο, τις διαθέσεις, τον εαυτό, τις επιθυμίες και τους φόβους μας. Παρατηρείται σε εσωστρεφείς ανθρώπους, οι οποίοι επιλέγουν και προτιμούν να εργάζονται ατομικά. Εμβαθύνουν στα πάντα με ενοχλητική αυταρέσκεια και είναι σχολαστικοί. Μαθαίνουν καλύτερα όταν επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα μόνοι τους και είναι τελειομανείς. Η ενδοπροσωπική μορφή νοημοσύνης είναι ανεπτυγμένη σε θεολόγους, συγγραφείς, φιλοσόφους, ψυχολόγους (π.χ. Sigmund Freud).
7. Χωρική νοημοσύνη
Η ικανότητα να μπορεί κάποιος να αναπαραστήσει τον χώρο στο μυαλό του. Τα άτομα με χωρική νοημοσύνη μπορούν να παρατηρούν και να χειρίζονται ισορροπίες, συνθέσεις και τάσεις. Έχουν πολύ καλό προσανατολισμό στον χώρο και προσαρμόζονται άμεσα στις αλλαγές του περιβάλλοντος χώρου. Λειτουργούν οπτικά και παραστατικά, με καλλιτεχνικές τάσεις και πολύ συχνά μπορούν να θεωρούν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνιά (π.χ. Sergei Mikhailovich Eisenstein, Quentin Jerome Tarantino, Pablo Ruiz y Picasso, François-Auguste-René Rodin). Η χωρική νοημοσύνη είναι σχεδόν απαραίτητη και συναντάται σε αρχιτέκτονες, γλύπτες, σχεδιαστές…
8. Υπαρξιακή νοημοσύνη
Oι άνθρωποι που αναζητούν, εμβαθύνουν και προβληματίζονται με τα θέματα ζωής/θανάτου, κακού/καλού, λάθους/σωστού, ανυπαρξίας/ύπαρξης, με μια σταθερή τάση να διευρύνουν τα πλαίσιά της ανθρώπινης σκέψης διαθέτουν υπαρξιακή νοημοσύνη (π.χ. Σωκράτης).
9. Φυσιοκρατική νοημοσύνη
Η ικανότητα να ξεχωρίζει κάποιος τα διάφορα ζωντανά όντα και να έχει ευαισθησία σε άλλα στοιχεία του φυσικού κόσμου. Συνδέεται με την ικανότητα των προϊστορικών προγόνων μας, να διαχωρίζουν τα βρώσιμα από τα δηλητηριώδη φυτά και να μαθαίνουν για την φύση που τους περιβάλλει. Είναι πρακτικοί άνθρωποι που αρέσκονται στην άμεση επαφή με τον φυσικό κόσμο και στις συλλογές. Πολύ καλοί ως μάγειρες και ως χημικοί, αφού «διαισθάνονται» και γνωρίζουν την φύση κάθε υλικού. Είναι φιλόζωοι –εκτός και εάν είναι κυνηγοί– μπορούν να καταλάβουν πιο γρήγορα τις αλλαγές στον καιρό ή στο φυσικό μας περιβάλλον. Ο Charles Robert Darwin είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της φυσιοκρατικής νοημοσύνης. Η φυσιοκρατική νοημοσύνη είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη στους βοτανολόγους, στους γεωλόγους, στους γεωργούς, στους κηπουρούς.
10. Συναισθηματική νοημοσύνη (η συμβολή των συναισθημάτων)
Η ικανότητα μας να κατανοούμε τα δικά μας συναισθήματα, καθώς και να αντιλαμβανόμαστε την ψυχική διάθεση των ανθρώπων με τους οποίους συναναστρεφόμαστε. H συναισθηματική μας ευφυΐα είναι αναπόσπαστο μέρος της νοημοσύνης μας διότι η διανοητική και η συναισθηματική ευφυΐα διαμορφώνουν και αλληλοσυμπληρώνουν την προσωπικότητά μας.
Για πολλές δεκαετίες… τα συναισθήματα του ανθρώπου βρέθηκαν στο περιθώριο οποιασδήποτε θεωρίας για τη νοημοσύνη και κανένας δεν ασχολήθηκε μαζί τους (παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι η κατανόηση και ο έλεγχος των συναισθημάτων επηρεάζουν σημαντικά κάθε λειτουργία του νου). Οι πρώτες αναφορές για μία διαφορετική μορφή νοημοσύνης, την «συναισθηματική νοημοσύνη», έγιναν στις αρχές της δεκαετίας του ’90.
Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι πολύπλευρη, ορίζεται πολυποίκιλα και σίγουρα θα μπορούσε να οριστεί και μέσω της διαπροσωπικής και της ενδοπροσωπικής νοημοσύνης. Είναι η μορφή νοημοσύνης που όλοι οφείλουμε να κατανοήσουμε, να μελετήσουμε και να εξελίξουμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό!
Βάση της συναισθηματικής νοημοσύνης αποτελεί το αρχαίο Ελληνικό ρητό «γνῶθι σαὐτόν» και μέγιστος γνώστης, εκπρόσωπος και πρεσβευτής της συναισθηματικής νοημοσύνης υπήρξε ο Ιησούς Χριστός!
11. Βίαιη καταστροφική συμφεροντολογική νοημοσύνη ή η νοημοσύνη των ιδιωτών του συμφέροντος (η συγκεκριμένη μορφή νοημοσύνης αποτελεί πνευματικό προϊόν του l’ Ange Nicolas)
Είναι η πολύπλευρη, υπέρ ανεπτυγμένη, νοητικά ανόητη, συνειδητή και δόλια ικανότητα να ασκείται βία, έλεγχος, εξουσία, άμεσα ή έμμεσα, με κάθε μέσο και τρόπο επιβολής με αρνητικά, θανατηφόρα, καταπιεστικά και καταστροφικά αποτελέσματα για το κοινωνικό σύνολο λόγω ιδιωτικού συμφέροντος.
Μέγιστοι θιασώτες της νοημοσύνης των ιδιωτών του συμφέροντος είναι οι πολιτικοί και όλα τα άλλα παρασιτικά είδη που ευδοκιμούν κοντά τους (δικαστές, δημοσιογράφοι, κεφαλαιοκράτες, οικονομολόγοι, τραπεζίτες, χρηματιστές κ.λπ.).
Δεδομένα:
Το γονεϊκό εργοστάσιο παραγωγής ανθρώπων μας «κληροδοτεί και μας προικίζει» με μια πλούσια βιολογική κληρονομιά και τα γονίδια μας· το DNA μας (ο φορέας της γενετικής πληροφορίας), αποτελούν, ταυτοχρόνως, μια ακατέργαστη (α) μα και γενετικά καθορισμένη (β) «βάση δεδομένων».
α.) O τρόπος που θα αναπτύξουμε την ακατέργαστη «βάση δεδομένων» μας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως:
- Το γονεϊκό και το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον.
- Το σχολικό περιβάλλον.
- Τις πληροφορίες που λαμβάνουμε.
- Τα διάφορα ερεθίσματα που δεχόμαστε.
- Τις ευκαιρίες που θα έχουμε στην ζωή μας.
Η διαρκής επαφή/«συναναστροφή»/«
Αυτό, εν μέρει, αντικατοπτρίζεται στο ότι η νοημοσύνη κάθε γενιάς, με βάση την απόδοση στα tests ευφυΐας, είναι κατά 5-25 μονάδες υψηλότερη σε σχέση με την προηγούμενη γενιά· χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είμαστε περισσότερο ιδιοφυείς σε σχέση με τους προγόνους μας. Εάν οι πρόγονοι μας ζούσαν σήμερα, θα απέδιδαν εξίσου καλά με εμάς στα tests νοημοσύνης, διότι το περιβάλλον θα τους παρείχε περισσότερα ερεθίσματα (π.χ. υψηλότερο βιοτικό επίπεδο, καλύτερη παιδεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, περισσότερη εξελικτικά γνώση και πληροφόρηση).
Στον αντίποδα υπάρχει και η άποψη ότι η εξυπνάδα δεν είναι αποκλειστικά «γόνος» των ευνοϊκών συνθηκών, αλλά των δυσκολιών και των προκλήσεων της ζωής (ένα εκ των βασικών «συστατικών» της νοημοσύνης είναι η ικανότητα προσαρμογής στο περιβάλλον). Υπό αυτό το πρίσμα, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι οι παλαιότερες γενιές, που κυριολεκτικά αγωνίζονταν για την επιβίωση τους, θα έπρεπε να έχουν μεγαλύτερο δείκτη νοημοσύνης από πολλούς σημερινούς ανθρώπους. H αλήθεια είναι ότι, για ένα τόσο χαοτικό θέμα όπως η ανθρώπινη ευφυΐα, διατυπώνονται συχνά αντικρουόμενες απόψεις, ενώ πάντα θα υπάρχει η απορία του… «Τι τελικά μετρούν τα tests ευφυΐας;»· στα δεδομένα των οποίων βασιζόμαστε και τα περισσότερα εξ αυτών έχουν περίπου έναν αιώνα ζωής.
β.) Αυτό σημαίνει ότι γενετικά υπάρχει σίγουρα η καθορισμένη προδιάθεση στην «βάση δεδομένων» του οργανισμό του νέου ανθρώπου, η οποία σχετίζεται άμεσα με την γονεϊκή βιολογική κληρονομιά (π.χ. κυκλοφορικά προβλήματα ο γονέας, κυκλοφορικά προβλήματα και το παιδί κ.λπ.).
Σχετικά με τον ανθρώπινο εγκέφαλο
- Oι δυνατότητες του εγκεφάλου είναι άπειρες/απροσδιόριστες και η χωρητικότητα του δεν είναι καθορισμένη.
- O εγκέφαλος λειτουργεί σαν δίκτυο. Όλες οι περιοχές του εγκεφάλου συνεργάζονται μεταξύ τους, δεν έχουν έναν ξεκάθαρο και συγκεκριμένο ρόλο (έχει παρατηρηθεί ότι άνθρωποι με ίδιες βλάβες στον εγκέφαλο δεν εμφάνιζαν και παρόμοια νοητικά προβλήματα).
- H νοημοσύνη δεν αφορά μεμονωμένες ικανότητες, αλλά το σύνολο των λειτουργιών του εγκεφάλου που μας επιτρέπουν να αντιλαμβανόμαστε και να επεξεργαζόμαστε τις πληροφορίες που δεχόμαστε, να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα που προκύπτουν στην ζωή μας, να βρίσκουμε λύσεις και να προσαρμοζόμαστε αποτελεσματικά στις αλλαγές (ο μόνος λόγος που οι ειδικοί έχουν διαχωρίσει τις νοητικές λειτουργίες είναι για να μπορούν να τις μετρήσουν).
Παράγοντες που απορυθμίζουν και επιδρούν στη νοητική λειτουργία είναι η έλλειψη ύπνου, το άγχος, η ψυχική μας διάθεση, η ρουτίνα, η ατμοσφαιρική ρύπανση και ο καιρός.
Έλλειψη ύπνου: Η έλλειψη ύπνου (πέραν των 24 ωρών), δημιουργεί ενδείξεις νοητικής –μα ευτυχώς– παροδικής αποδιοργάνωσης, αδυναμία συγκέντρωσης, απώλεια μνήμης, δυσκολία έκφρασης, κακό προσανατολισμό. O επαρκής νυχτερινός ύπνος (7-8 ώρες) είναι βασική προϋπόθεση για τη νοητική μας ευεξία.
Άγχος: Είναι πολλές οι φορές που το άγχος μας κάνει να φαινόμαστε αδαείς χωρίς να είμαστε (π.χ. το άγχος των εξετάσεων, όπου ένας μαθητής -αν και είναι καλά προετοιμασμένος- τελικά δεν αποδίδει). Ο μη αποτελεσματικός χειρισμός του άγχους επηρεάζει αρνητικά την απόδοση του. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι έξυπνος, αλλά ότι δεν μπορεί να χειριστεί αποτελεσματικά το άγχος του.
Ψυχική διάθεση: Γίνεται εύκολα αντιληπτό σε όλους ότι όταν δεν έχουμε καλή διάθεση, παρουσιάζουμε εικόνα διάχυτης νοητικής υπολειτουργίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν ακούμε ότι μας λένε ή ακούμε «αυτά που θέλουμε…», το μυαλό μας «ταξιδεύει…» αλλού, δεν συγκρατούμε πληροφορίες και δεν επεξεργαζόμαστε σωστά τα δεδομένα. Όταν δε, η ψυχική διάθεση ενός ανθρώπου παρουσιάζει έντονη διαταραχή (π.χ. στους καταθλιπτικούς), η έκπτωση των νοητικών λειτουργιών γίνεται πιο αισθητή.
Ρουτίνα (ο εχθρός του νου): Όταν η καθημερινότητα και οι δραστηριότητες με τις οποίες ασχολούμαστε δεν μας ικανοποιούν (π.χ. επάγγελμα, έλλειψη ενδιαφερόντων, σχέσεις, τρόπος ζωής κ.λπ.), τότε αποτελεί βεβαιότητα ότι θα επηρεαστούν και οι νοητικές μας λειτουργίες.
Έχει παρατηρηθεί ότι οι συνταξιούχοι που περνούν μονότονα και παθητικά τις ώρες τους μπροστά στην τηλεόραση, χωρίς να αξιοποιούν δημιουργικά τον χρόνο τους, ενδέχεται να παρουσιάσουν εξασθένηση της μνήμης τους, καθώς και να παρουσιάσουν ταχύτερη γήρανση από την αναμενόμενη! Γι’ αυτό είναι απαραίτητη η ενασχόληση μας με πράγματα που μας ενδιαφέρουν και απαιτείται διαρκές παίδεμα του νου με ζητήματα που εξάπτουν την δημιουργικότητα και την φαντασία μας!
Ατμοσφαιρική ρύπανση: Έρευνες καταγράφουν ότι οι μαθητές που ζουν σε περιοχές βεβαρημένες με ρύπους ή τοξικές ουσίες (π.χ. δίπλα σε ηλεκτρικούς πυλώνες, κοντά σε εργοστάσια χημικών, σε μεγαλουπόλεις) έχουν χαμηλότερη απόδοση στα μαθήματα σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους που ζουν σε περιοχές χωρίς ατμοσφαιρική ρύπανση. Συνεπώς, η έκθεση σε τοξικές ουσίες επηρεάζει λίγο και μακροπρόθεσμα… και τις νοητικές λειτουργίες.
Καιρός: Υπάρχει η αντίληψη ότι τους καλοκαιρινούς μήνες επικρατεί μια γενικότερη βραδύτητα του νου, ενώ όταν ο υδράργυρος είναι σε χαμηλότερα επίπεδα, θεωρείται ότι αποδίδουμε καλύτερα στην εργασία και ανταποκρινόμαστε με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στις υποχρεώσεις μας. Καταλαβαίνω ότι όλα είναι σχετικά (π.χ. εγώ, ως l’ Ange Nicolas, λειτουργώ καλύτερα κατά τους θερινούς μήνες).
Είναι ο δείκτης νοημοσύνης και δείκτης επιτυχίας στην ζωή του νέου ανθρώπου;
Όχι απαραίτητα διότι η επιτυχία στην ζωή δεν καθορίζεται απαραίτητα από το I.Q. Σημαντικό ρόλο επιτυχίας στην ζωή του νέου ανθρώπου παίζουν:
- Το οικογενειακό περιβάλλον (αρχές, ασφάλεια, στήριξη κ.λπ.).
- Η εκπαιδευτική κοινότητα στο σύνολό της (νηπιαγωγείο, σχολείο, Πανεπιστήμιο).
- Η συναισθηματική νοημοσύνη.
- Οι ειλικρινείς, ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις.
- Το ουσιαστικό του ενδιαφέρον για το αντικείμενο απασχόλησης.
- Οι όποιες ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν…
- Ο θεωρητικός παράγοντας «τύχη».
Παλαιότερα στις Η.Π.Α. προωθήθηκε ένα «διαφορετικό/πρωτοποριακό» σύστημα εκπαίδευσης για τα λεγόμενα «χαρισματικά παιδιά». Τα παιδιά αυτά όμως δεν επέτυχαν κάποιες ιδιαίτερες διακρίσεις στην ζωή τους, σε σχέση με τα μη «χαρισματικά παιδιά», με συνέπειά το συγκεκριμένο σύστημα να ατονήσει και σταδιακά να εγκαταλειφθεί.
Γινόμαστε εξυπνότεροι μεγαλώνοντας;
Δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι γινόμαστε εξυπνότεροι. Αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι μεγαλώνοντας… αισθανόμαστε, γινόμαστε και είμαστε πιο σοφοί!
Αρχικά λαμβάνουμε και επεξεργαζόμαστε γνώση, την οποία μαθαίνουμε να «εκμεταλλευόμαστε» προς όφελός μας (σε βάθος χρόνου) με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε καλύτερα τα προβλήματά της καθημερινότητας και να βελτιώνουμε τις συνθήκες της ζωής μας. Αποκτάμε περισσότερες εμπειρίες· τις οποίες βιώνουμε και επεξεργαζόμαστε διαφορετικά ο ένας από τον άλλο, εξελισσόμαστε, ωριμάζουμε και η συσσώρευση των εμπειριών μας κάνουν πιο ικανούς στον χειρισμό των καταστάσεων και των προβλημάτων της ζωής.
Είναι ή δεν είναι έξυπνος ο κακός μαθητής;
Χαρακτηρίζουμε –δυστυχώς– πολύ εύκολα έναν νέο άνθρωπο/παιδί «κακό» μαθητή και ξεχνάμε ότι πίσω από αυτόν τον «κακό» μαθητή ίσως… κρύβεται ένας κακός δάσκαλος ή ένα ανεπαρκές σύστημα εκπαίδευσης· που δεν προάγει –ως οφείλει– ούτε την δημιουργικότητα ούτε την φαντασία των παιδιών. Η δυσκολία προσαρμογής και η χαμηλή απόδοσή του παιδιού στο σχολείο φυσικά και προκαλούν ανησυχία. Είναι προτιμότερο να ελέγξουμε πού μπορεί να οφείλεται η χαμηλή του απόδοση ή η δυσκολία προσαρμογής του παιδιού (π.χ. γενική ή ειδική γονεϊκή ανεπάρκεια, οικογενειακά και οικονομικά προβλήματα, έλλειψη οικογενειακής μέριμνας, φροντίδας και χρόνου των γονέων ούτως ώστε να ασχοληθούν ουσιαστικά με τη βοήθεια και εξέλιξή του παιδιού, προβλήματα στις σχέσεις με τους δασκάλους και τους συμμαθητές του, έλλειψη ηρεμίας ή προσωπικού χώρου στο σπίτι κ.λπ.) από το να αναρωτηθούμε για την ευφυΐα του. Η ανεπάρκεια ή η χαμηλή απόδοση στα tests ευφυΐας στο πλαίσιο του σχολείου –σε καμία περίπτωση– δεν πρέπει να θεωρούνται ως απόδειξη οριακής ή χαμηλής νοημοσύνης του παιδιού, αλλά ως ένδειξη ότι υπάρχουν προβλήματα στην ζωή του, τα οποία απαιτούν διερεύνηση και λύση!
Ποιο φύλλο είναι εξυπνότερο (άνδρες ή γυναίκες);
Έχει υποστηριχθεί ότι τα δύο φύλα δεν εκμεταλλεύονται τις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου τους και ότι εκτιμούν με διαφορετικό τρόπο τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουν. Χωρίς να είναι απόλυτο, φαίνεται ότι οι άνδρες διακινδυνεύουν περισσότερο, ενώ οι γυναίκες δρουν αφού βεβαιωθούν ότι οι προσπάθειές τους θα έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Στα tests νοημοσύνης φαίνεται ότι οι περισσότερες γυναίκες αποδίδουν καλύτερα στις λεκτικές δοκιμασίες, ενώ οι άνδρες υπερέχουν στις δοκιμασίες που σχετίζονται με την αντίληψη του χώρου, των διαστάσεων και των αποστάσεων. H συνολική τους βαθμολογία όμως (τα tests νοημοσύνης περιλαμβάνουν λεκτικές και οπτικοκινητικές δοκιμασίες) δεν διαφέρει. Προφανώς, υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δύο φύλων. Δεν αποδεικνύουν όμως την ανωτερότητά του ενός έναντι του άλλου, απλώς αναδεικνύουν τις ιδιαιτερότητές τους. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο φύλα αλληλοσυμπληρώνονται και είναι ίσα ως προς το νόημα και την ουσία της ύπαρξής τους απέναντι στον δημιουργό.
Ποιοι είναι εξυπνότεροι (αριστερόχειρες ή δεξιόχειρες);
Μερίδα ερευνητών υποστηρίζει ότι οι αριστερόχειρες σκέφτονται διαφορετικά από τους δεξιόχειρες και ότι έχουν πιο δημιουργική και σύνθετη σκέψη. Παρατηρείται επίσης ότι οι αριστερόχειρες «εκμεταλλεύονται» εξίσου καλά τόσο το αριστερό όσο και το δεξιό ημισφαίριο του εγκεφάλου τους, ενώ οι δεξιόχειρες «χρησιμοποιούν» κυρίως το αριστερό ημισφαίριο (εικάζεται ότι το δεξιό ημισφαίριο «ελέγχει» την οπτικοχωρική αντίληψη, ενώ το αριστερό «ελέγχει» κυρίως την ικανότητά του λόγου και της αναλυτικής σκέψης). Αυτό όμως δεν αποδεικνύει ότι οι μεν είναι πιο έξυπνοι από τους δε, αλλά απλώς ότι λειτουργούν διαφορετικά. Συνεπώς, οι παρατηρήσεις είναι ξεκάθαρα θεωρητικές και δεν έχουν απόλυτη ισχύ.